Alle spreuken
Kies een spreuk voor de cijfers, de grafiek en hoe we hem getoetst hebben.
Spreuken laden…
Hoe we testen
Een weerspreuk is pas iets waard als hij vaker uitkomt dan wanneer je zomaar iets zou roepen. Daarom kijken we bij elke spreuk naar twee getallen: hoe vaak de spreuk uitkwam, en hoe vaak hetzelfde toch al gebeurt. Een spreuk die in 60% van de jaren klopt, terwijl het toch al in 58% van de jaren gebeurt, zegt weinig.
- Als dit, dan dat. Bij spreuken met een voorteken (regen op een heiligendag, een warme oktober) vergelijken we de jaren met dat voorteken met de jaren zonder.
- Een koude periode. Bij de IJsheiligen en de schaapscheerderskou kijken we of het in die dagen kouder is dan de dagen ervoor en erna doen verwachten. Ter vergelijking doen we hetzelfde met elke andere periode van dezelfde lengte in dat seizoen.
- Een vaste tijd van het jaar. Bij de hondsdagen, de lengende dagen en april kijken we hoe vaak de spreuk klopt als het weer geen enkele voorkeur zou hebben.
- Normaal komt van de buren. "Warmer dan normaal" of "natter dan normaal" meten we tegen de 30 jaren rond dat jaar: bij temperatuur tegen de trendlijn door die jaren, bij regen en vorstnachten tegen het middelste jaar. Zo telt de opwarming van de laatste decennia niet als bewijs voor of tegen een spreuk.
- Eerlijk vertaald. Een spreuk is geen meetvoorschrift. Waar we moesten kiezen (hoeveel regen telt, hoe lang is "nadien"), staat die keuze bij de spreuk. We kozen vooraf en draaiden niet aan de knoppen tot de uitkomst mooi was.
De stempels
- Klopt aardig
- Duidelijk vaker raak dan zonder voorteken, en in minstens 60% van de jaren.
- Zit wat in
- Duidelijk vaker raak dan zonder voorteken, maar nog vaak mis.
- Toeval
- Komt vaak uit, maar zonder voorteken net zo vaak.
- Bijgeloof
- Komt meestal niet uit, of eerder andersom.
"Duidelijk" betekent hier: het verschil is groter dan ongeveer twee keer de marge die je door puur toeval kunt verwachten met dit aantal jaren. Dat is een grove maat. Met veertien spreuken is de kans redelijk dat er eentje per ongeluk net over die streep komt, of er net onder blijft. Kijk dus vooral naar de grootte van het verschil.
Het klimaat verandert ook. Nachtvorst na half mei is bijvoorbeeld zeldzamer dan rond 1900. Bij elke spreuk zie je daarom de uitkomst voor de eerste en de tweede helft van de meetreeks.
Bron. Daggegevens van het KNMI-station De Bilt (260): temperatuur vanaf 1901, neerslag vanaf 1906, zonneschijn vanaf 1901, tot en met november 2026. Bron: KNMI, daggegevens van de weerstations, licentie CC BY 4.0. De berekeningen zijn van ons, niet van het KNMI. Het KNMI waarschuwt dat de reeks door verhuizingen van het meetveld en nieuwe meetmethoden niet helemaal gelijkmatig is. Onze toetsen vergelijken vooral dagen binnen hetzelfde jaar en jaren met hun buren, dus daar hebben ze weinig last van. De bronnen van de spreuken staan bij elke spreuk.
Privacy. De site zelf bewaart niets in je browser en haalt alleen zijn eigen pagina’s en cijfers op bij de server. Een eigen bezoekersteller op deze server telt hoe vaak pagina’s worden bekeken, zonder cookies. In je browser bewaart hij alleen de datum van je vorige bezoek, zonder kenmerk dat jou of je apparaat herkenbaar maakt. Van je IP-adres wordt alleen een deel gebruikt, in een code die elke dag verandert en niet wordt bewaard. Bewaard worden alleen dagtotalen, en die delen we met niemand.
Een project van JustBee. Meer gemaakt? Kijk bij alle projecten.