Boerenwijsheid op de weegschaal

Weerspreuken: klopt dat nou?

Regen op Sint-Medardus, kou met de IJsheiligen, een groene Kerst en dan een witte Pasen. We legden veertien bekende weerspreuken naast ruim honderd jaar metingen van het KNMI in De Bilt.

    Alle spreuken

    Kies een spreuk voor de cijfers, de grafiek en hoe we hem getoetst hebben.

      Spreuken laden…

      Hoe we testen

      Een weerspreuk is pas iets waard als hij vaker uitkomt dan wanneer je zomaar iets zou roepen. Daarom kijken we bij elke spreuk naar twee getallen: hoe vaak de spreuk uitkwam, en hoe vaak hetzelfde toch al gebeurt. Een spreuk die in 60% van de jaren klopt, terwijl het toch al in 58% van de jaren gebeurt, zegt weinig.

      De stempels

      Klopt aardig
      Duidelijk vaker raak dan zonder voorteken, en in minstens 60% van de jaren.
      Zit wat in
      Duidelijk vaker raak dan zonder voorteken, maar nog vaak mis.
      Toeval
      Komt vaak uit, maar zonder voorteken net zo vaak.
      Bijgeloof
      Komt meestal niet uit, of eerder andersom.

      "Duidelijk" betekent hier: het verschil is groter dan ongeveer twee keer de marge die je door puur toeval kunt verwachten met dit aantal jaren. Dat is een grove maat. Met veertien spreuken is de kans redelijk dat er eentje per ongeluk net over die streep komt, of er net onder blijft. Kijk dus vooral naar de grootte van het verschil.

      Het klimaat verandert ook. Nachtvorst na half mei is bijvoorbeeld zeldzamer dan rond 1900. Bij elke spreuk zie je daarom de uitkomst voor de eerste en de tweede helft van de meetreeks.

      Bron. Daggegevens van het KNMI-station De Bilt (260): temperatuur vanaf 1901, neerslag vanaf 1906, zonneschijn vanaf 1901, tot en met november 2026. Bron: KNMI, daggegevens van de weerstations, licentie CC BY 4.0. De berekeningen zijn van ons, niet van het KNMI. Het KNMI waarschuwt dat de reeks door verhuizingen van het meetveld en nieuwe meetmethoden niet helemaal gelijkmatig is. Onze toetsen vergelijken vooral dagen binnen hetzelfde jaar en jaren met hun buren, dus daar hebben ze weinig last van. De bronnen van de spreuken staan bij elke spreuk.

      Privacy. De site zelf bewaart niets in je browser en haalt alleen zijn eigen pagina’s en cijfers op bij de server. Een eigen bezoekersteller op deze server telt hoe vaak pagina’s worden bekeken, zonder cookies. In je browser bewaart hij alleen de datum van je vorige bezoek, zonder kenmerk dat jou of je apparaat herkenbaar maakt. Van je IP-adres wordt alleen een deel gebruikt, in een code die elke dag verandert en niet wordt bewaard. Bewaard worden alleen dagtotalen, en die delen we met niemand.

      Een project van JustBee. Meer gemaakt? Kijk bij alle projecten.